Ekološki centar “Stanište” upozorava na izgradnju vetroelektrane kod Samoša, zbog čega vlasti planiraju izmeštanje meteorološkog radara na najviši vrh Vršačkih planina.
Kako navodi “Stanište”, na Guduričkom vrhu proglašena je zaštita prvog i drugog stepena, pa takva izgradnja nije zakonita, a nije ni moguća bez ozbiljnog uništavanja prirode.
U Centru napominju da se na velikoj površini između Ilandže, Dobrice, Samoša, Padine, Uzdina i Kovačice planira izgradnja vetroelektrane “Samoš” sa oko 150 stubova i vetroturbina.
Na tom području decenijama se nalazi Radarski centar “Samoš” u funkciji odbrane od grada, kojim upravlja Republički hidrometeorološki zavod (RHMZ).
“Vetroturbine negativno utiču na radarske sisteme, te između njih mora postojati dovoljna udaljenost, što je propisano prostornim planom AP Vojvodine. Kako privatnom investitoru ne bi ograničile izgradnju vetroelektrane, vlasti su odlučile da radar izmeste iz Samoša na Gudurički vrh, najviši vrh Vršačkih planina i AP Vojvodine”, objašnjava EC “Stanište”.
Podsećaju da je Skupština Vojvodine krajem 2024. godine donela odluko o izmeni plana Vršačkih planina, upravo kako bi se stvorili uslovi za izradu radara na Guduričkom vrhu, a da je sredstva za izradu izmene plana obezbedilo privredno društvo “Wind park Samoš” iz Novog Sada.
U RHMZ su naveli da se na Guduričkom vrhu planira 380 kvadrata građevinske površine sa trafostanicom, tornjem, kupolom i slično, te da se gradi i pristupni put, kao i rov za elektro i optičke kablove.
EC “Stanište” nalazi da je gradnja ovakvog objekta na Vršačkim planinama u suprotnosti sa zakonom i osnovnim postulatima zaštite prirode, a dodaju da je takav stav iskazao i Pokrajinski sekretarijat za zaštitu prirode. Zato ocenjuju da je neprihvatljivo da se privatnom investitoru da mogućnost da utiče na planove.
Zato zahtevaju da Skupština APV stavi van snage Odluku o izmeni plana za Vršačke planine, kao i da se meteorološki radar gradi na drugoj lokaciji, van granica zaštićenih područja prirode.
Podsetimo da je isti investitor finansirao i izmene plana za područje Fruške gore kako bi gradio objekat na lokaciji Pavlasov Čot.
Firma “Wind Park Samoš”, koja finansira promenu plana i stratešku procenu, bavi se investiranjem u vetroelektrane, uglavnom na području Vojvodine. Prvu vetroelektranu izgradili su u Alibunaru.
Preko vlasnika Lazara Lazendića i njegovih poslovnih i porodičnih veza, firma je povezana sa više kompanija koje se bave sličnom delatnošću, uključujući i “Windvision Development” iz Beograda.
U vreme dolaska u Srbiju, 2010. godine, “Windvision” je bio holandsko-belgijski investitor. U 2021. godini, kompaniji se priključuju Norvežani, “Emergy AS”, specijalizovani za razvoj elektrana koje koriste obnovljive izvore energije na nerazvijenim tržištima, kao što su Kina i Rusija. Danas, većinski udeo u toj kompaniji ima Lazendić.
Komentarišući najavljenu izmenu plana, Pokret “Odbranimo šume Fruške gore”, navodi da su ove ideje “skandalozne”, naročito zato što je Pavlasov čot “najsvetlija tačka planinara Fruške gore”.
