Protiv kompanije “Ziđin koper” (Zijin Copper) su, zbog dugogodišnjeg zagađenja kojem su izloženi usled aktivnosti ove kompanije, prijavu podneli Regionalni institut za obnovljivu energiju i životnu sredinu (RERI) sa deset stanovnika Krivelja, Bora i Slatine.
“Ziđin“ godinama emituje ogromne emisije teških metala što je dovelo do zagađenja vazduha, vode i zemljišta, kao i povećanog rizika od kancerogenih oboljenja, navodi se.
Dodaje se da je kvalitet vazduha u Boru tokom svih godina u kojima “Ziđin“ posluje u Boru i okolini okarakterisan kao prekomerno zagađen. Prosečne godišnje koncentracije arsena su, ukazano je, tokom 2022. godine bile iznad propisanih vrednosti na gotovo svim mernim mestima, a prosečna vrednost na jednoj mernoj stanici bila je 8,4 puta veća od koncentracije utvrđene da bi se izbegli štetni efekti po zdravlje ljudi.
Takođe, tokom 2023. godine u vazduhu su zabeležene koncentracije arsena čak 73 puta veće od utvrđenih, ali i koncentracije kadmijuma u vrednostima 19 puta većim od godišnje ciljne vrednosti, objavio je RERI.
“Majka i sestra su preminule od kancera, a otac od posledica Parkinsonove bolesti. Od rođenja živimo blizu rudnika, ali ne pamtim veći obim radova i zagađenje kao u poslednjih par godina“, kazao je Miloš Božić iz Krivelja koji je podneo krivičnu prijavu i dodao da primećuje sve više zdravstvenih problema kod mlađe populacije, što smatra alarmantnim.
Naglašeno je i da je u neposrednom i širem okruženju rudarsko-topioničarskog kompleksa utvrđena i kontaminacija zemljišta teškim metalima, “što za posledicu ima njegovu degradaciju, gubitak plodnosti i promene u sastavu vegetacije i životinjskog sveta“.
“Zvanični izveštaji o ispitivanju zemljišta pokazuju visoke koncentracije arsena, kadmijuma, hroma, nikla, olova i žive, pa je na sedam od ispitivanih 25 lokacija utvrđena koncentracija arsena u vrednostima višestruko većim od dozvoljene, dok je utvrđeno i prisustvo kancerogenih jedinjenja toluena, orto-, meta- i para-ksilena“, naveli su iz RERI.
Dodali su da zagađenje nije zaobišlo ni vode na teritoriji Bora, u kojima su utvrđena višestruka prekoračenja zagađujućih materija, pa je tako tokom 2023. godine u Cerovoj reci posle površinskog kopa Cerovo primetno drastično povećanje koncentracije bakra, u vrednostima od 58 puta većim od dozvoljenih. U Kriveljskoj reci izmerene su koncentracije nikla u desetostruko većim vrednostima od dozvoljenih.
“Ovo je treći postupak protiv “Ziđina”, u kom se postavlja pitanje krivične odgovornosti za zagađenje. Prvi je rezultirao prvostepenom osuđujućom presudom iz septembra 2023. godine, za zagađenje iz 2019. i 2020. godine. U toku je i postupak zbog zagađenja tokom 2021. godine u kojem se čeka veštačenje o uzroku i posledicama zagađenja“, objasnila je advokat RERI Ljubica Vukčević.
Iz RERI su pozvali javno tužilaštvo i sud u Boru da nakon što utvrdi činjenice u vezi sa navodima iz krivične prijave, “prepoznaju ozbiljnost dugogodišnjeg problema zagađenja u Boru, kao i svrhu i značaj adekvatnog kažnjavanja kompanije, koja uprkos tome što je osuđivana i kažnjavana za kršenje različitih zakona Srbije i dalje nastavlja sa istom poslovnom praksom“.
Beta
