Ispred zgrade blokiranog suda u Novom Sadu prikazan je dokumentarni film “Novosadsko sećanje” u kojem učestvuje profesorka Marija Vasić, koja se nalazi u beogradskoj zatvorskoj bolnici.
Ona je kolabirala nakon štrajka glađu i žeđu, u koji je stupila zbog odluke o produženju pritvora za još 30 dana za nju i još petoro studenata i aktivista okrivljenih za navodni pokušaj rušenja ustavnog poretka.
Oni se nalaze u pritvoru duže od 60 dana.
Autor filma je Aleksandar Reljić, a Marija Vasić je glavna sagovornica u filmu koji govori o fašističkom zločinu Novosadske racije, kada je mađarska okupatorska vojska ubila i pod led Dunava bacila više od hiljadu Jevreja, Srba, Roma i drugih građana Novog Sada.
Vasić je profesorka sociologije u Gimnaziji “Jovan Jovanović Zmaj”, koja se godinama uporno bori za negovanje kulture sećanja i svojim učenicima predaje o Novosadskoj raciji.
Projekciju filma organizovali su Zborovi Novog Sada.
U filmu se obrađuje i pokušaj lokalnih vlasti predvođenih Srpskom naprednom strankom a na inicijativu Saveza vojvođanskih Mađaraa da podignu spomenik navodnim nevinim žrtvama u toku oslobođenja Novog Sada od fašizma 1944/45. godine.
Antifašističke organizacije otkrile su da se na spisku “nevinih žrtava” nalaze i ratni zločinci koji su učestvovali u sprovođenju Racije, kao i ustaše iz Srema.
Protagonista u filmu je u međuvremenu preminuli novosadski endokrinolog Teodor Kovač, koji je prošle godine preminuo u 101. godini, a koji je preživeo Holokaust i bio tokom Drugog svetskog rata tri godine u mađarskim logorima.
Protagonista je i Ivan Ivanji, koji je preminuo 9. maja prošle godine, na Dan pobede nad fašizmom, i to u Vajmaru, gradu u Nemačkoj koji se nalazi na deset kilometara od nekadašnjeg koncentracionog logora Buhenvald, u kojem je Ivanji bio zatočen.
Ivanji je bio književnik i prevodilac predsednika Socijalističke Federativne Republike Jugoslavije Josipa Broza Tita.
Ivanji je sa 15 godina, 1944. godine, bio deportovan iz Novog Sada u Aušvic.
Protagonistkinja u filmu je i Marta Flato, koja je Raciju preživela kao beba od šest meseci.
Mađarski okupatori sproveli su Raciju u januaru 1942. godine, pod izgovorom da traže partizane. Oni su tada ubili na hiljade ljudi u Šajkaškoj oblasti u Vojvodini, kao i u Bečeju i Novom Sadu.
Beta/021
